Angst

Angsttoornissen

Angst is een veel voorkomend verschijnsel, iedereen is wel eens bang. Dat kunnen hele gewone dingen zijn, zoals je ongemakkelijk voelen in een donkere steeg, je angstig voelen bij het stijgen en landen van een vliegtuig, of bang zijn om een spin op te pakken.
Bang zijn is dus helemaal niet raar. Het is zelfs erg nuttig want het waarschuwt je voor dreigend gevaar.

Sommige mensen worden bang in situaties die voor de meeste mensen helemaal niet angstig zijn. Bijvoorbeeld telefoneren of een spin zien. Mensen met een angststoornis proberen deze situaties zoveel mogelijk te vermijden.
Je kan je voorstellen dat het erg lastig wordt om normaal te functioneren als je niet durft een telefoongeprek te voeren; je hebt het nodig voor je sociale contacten, voor je werk en om afspraken te maken met bijvoorbeeld je verzekeringsmaatschappij of energieleverancier.
Stel je voor je bent zo bang voor spinnen dat je vader iedere dag je slaapkamer op spinnen moet controleren voordat je gaat slapen. Of je durft niet naar buiten omdat je bang bent een spin te zien. Dit beïnvloedt niet alleen jouw dagelijks leven gigantisch, maar ook dat van je omgeving.

We spreken van een angststoornis als iemand een abnormale ongegronde angst heeft en wanneer het vermijden van deze angst iemands leven beheerst: iemand kan niet meer normaal functioneren. Vaak beïnvloedt het ook het leven van de directe omgeving.

Bijna twintig procent van alle Nederlanders heeft in zijn leven ooit last van een angststoornis. Angststoornissen komen bij mannen en vrouwen voor op zowel jonge, volwassen als oudere leeftijd. Angststoornissen komen vaker bij vrouwen voor dan bij mannen. Hoe vaak het bij vrouwen en bij mannen voorkomt, verschilt per angststoornis.

Soorten angststoornissen
De begrippen angst, paniek, fobie en vrees worden in de Nederlandse taal door elkaar gebruikt. Daarnaast spreken we van smetvrees, spinnenfobie, paniekstoornis en sociale fobie. Dit is erg verwarrend, daarom proberen we hieronder zo duidelijk mogelijk uiteen te zetten welke verschillende soorten angststoornissen er bestaan.
Angststoornissen zijn te verdelen in drie groepen:
• fobieën
• angsten zonder direct aanwijsbare aanleiding
• angsten door ingrijpende en ernstige gebeurtenissen

Klik op de blauwe links om doorverwezen te worden naar een website specifiek gebaseerd op de soort angststoornis.

Fobieën
Enkelvoudige fobie (specifieke fobie)
Mensen met een enkelvoudige fobie hebben een extreme angst voor één bepaald dier, ding of situatie. Bijvoorbeeld vliegangst, spinnenfobie en hoogtevrees. De meeste mensen met een enkelvoudige fobie kunnen redelijk normaal leven. Ze kunnen deze situaties gemakkelijk vermijden. Ze gaan met de auto op vakantie in plaats van met het vliegtuig, checken een keer de slaapkamer op spinnen voor het slapen gaan en gaan niet bergbeklimmen. Pas als de fobie je dagelijkse leven gaat beheersen, spreken we van een enkelvoudige fobie.

Ziektevrees (Hypochondrie)
Mensen met ziektevrees zijn bang een ernstige ziekte, zoals kanker, aids of een hersentumor, te krijgen of al te hebben. Ook al kunnen artsen na veelvuldig onderzoek geen ziekte vinden, toch blijft de angst. Ziektevrees lijkt sterk op een enkelvoudige fobie.

Sociale fobie
Mensen die aan een sociale fobie lijden, worden angstig zodra ze onder de mensen zijn. Deze mensen hebben met bijna alles moeite waarbij ze aandacht van andere mensen kunnen krijgen. Telefoneren, spreken in het openbaar, feestjes, uitgaan, reizen met het openbaar vervoer. Bijna elke vorm van sociaal contact, of zelfs mogelijk sociaal contact roept een grote angst op. Hierdoor proberen ze deze situaties zo veel mogelijk te vermijden, waardoor veel mensen met een sociale fobie in een sociaal isolement raken.

Straat- of pleinvrees (Agorafobie)
Iemand met straatvrees is extreem bang voor plaatsen die moeilijk te ontvluchten zijn, zoals een drukke winkelstraat of een bioscoop. Iemand met straatvrees krijgt op deze plaatsen een paniekaanval. Zweten, hartkloppingen, ademnood, trillen, denken dat je flauwvalt, denken dat je stikt, zijn verschijnselen van een paniekaanval. Straatvrees gaat vaak samen met een paniekstoornis.

Angsten zonder direct aanwijsbare aanleiding
Paniekstoornis
Mensen met een paniekstoornis kunnen zomaar zonder verklaarbare reden een paniekaanval krijgen. Zoals hierboven al vermeld staat, zijn zweten, hartkloppingen, ademnood, trillen, denken dat je flauwvalt, denken dat je stikt, verschijnselen van een paniekaanval.
Een paniekstoornis gaat vaak samen met straatvrees.

Dwangstoornis
Een dwangstoornis wordt ook wel een obsessieve compulsieve stoornis genoemd.
Iemand met een dwangstoornis heeft last van obsessies (dwanggedachten) en compulsies (dwanghandelingen). Bij obsessies hebben mensen sterke opdringende gedachten of beelden, die angst oproepen. Als reactie – om deze angst te verminderen – ontstaan compulsies: dwanghandelingen of regels die steeds uitgevoerd moeten worden. Bijvoorbeeld extreem vaak je handen wassen, je huis overdreven vaak opruimen, 10 keer controleren of je je fiets wel op slot hebt gedaan, alle honden tellen die je onderweg tegenkomt.

Gegeneraliseerde angststoornis (Piekerstoornis)
Gegeneraliseerd kan vertaald worden met “algemeen”. Dit betekent dus dat als je een gegeneraliseerde angststoornis hebt, je voor van alles bang kunt zijn. Dit gaat dus niet om één specifiek ding, maar om meerdere zaken. Het uit zich daarom ook vaak in veel piekeren. Je maakt je bijvoorbeeld zorgen om je schoolresultaten, maar tegelijkertijd moet je ook naar de tandarts en ben je bang dat je dan onderweg iemand tegenkomt die je niet wil zien. Je bent constant op je hoede omdat zoveel dingen spanning oproepen en daardoor zul je je snel opgejaagd voelen. Concentratieproblemen en slapeloosheid zijn daarom ook veel voorkomende klachten.

Angsten door ingrijpende en ernstige gebeurtenissen
Possttraumatische stressstoornis (PTSS)
Het woord zegt het eigenlijk al. Dit is een stoornis die kan ontstaan nadat iemand een traumatische ervaring heeft meegemaakt. Trauma’s laten sowieso sporen na en het gebeurt vaak dat mensen even de tijd nodig hebben om er weer bovenop te komen. Maar bij mensen die aan PTSS lijden wordt de angst niet minder. Hetgeen dat je hebt meegemaakt heeft een grote indruk op je gemaakt, bijvoorbeeld een ernstig auto-ongeluk, mishandeling of het plotseling overlijden van een dierbare. Veel oorlogsveteranen lijden bijvoorbeeld ook aan een posttraumatische stressstoornis. Veel voorkomend bij PTSS is de zogenaamde herbeleving. Je komt dan in een situatie die je aan je trauma doet denken, waardoor je de nare gebeurtenis opnieuw beleeft. De aanleiding hiervoor kan van alles zijn: knallende ballonnen, een hond die s’ nachts begint te blaffen, zelfs de manier waarop iemand kijkt of wat iemand zegt.

Angst niet altijd angststoornis
Als iemand bang of angstig is dan hoeft het niet te betekenen dat iemand een angststoornis heeft. Angsten kunnen ook veroorzaakt worden door:
– een lichamelijke ziekte
Bijvoorbeeld een niet goed werkende schildklier of een sterke daling in de bloedsuikerspiegel.
– het gebruik van genotsmiddelen en medicijnen
Cocaïne en amfetaminen, maar ook cafeïne kunnen angst opwekken. Verder kan je ook angstig worden als je na een periode stopt met het gebruiken van alcohol of kalmerende middelen.
– andere psychische problemen
Mensen met psychische problemen hebben vaak last van angstklachten, zoals bijvoorbeeld bij depressies en eetstoornissen. Ook een psychose kan veel angst tot gevolg hebben, zowel tijdens de psychose als daarna.

In de bovenstaande gevallen spreken we niet van een angsstoornis, hoewel de klachten er wel veel op lijken.

Oorzaken
Hoe een angstoornis ontstaat is niet gemakkelijk te zeggen. Vaak gaat het om een combinatie van factoren.

> Biologische factoren: Uit onderzoek blijkt dat een tekort aan serotonine van invloed kan zijn bij het ontstaan van angst- en paniekstoornissen. Serotenine is een stof in de hersenen die voor de overdracht van zenuwprikkels zorgt. Deze biologische oorzaak kan erfelijk zijn. In sommige families komen angststoornissen meer voor dan in andere.

> Sociale factoren: Angststoornissen ontstaan vaak na ingrijpende gebeurtenissen, zoals het overlijden van een dierbare, een ernstig auto-ongeluk of een verhuizing.
Ook kan je opvoeding meewerken aan het ontstaan van een angststoornis. Je ouders kunnen je bij je opvoeding onbewust hun eigen angsten meegeven.

> Persoonlijke factoren: Je persoonlijke eigenschappen hebben ook invloed op het ontstaan van een angststoornis. Bijvoorbeeld als je slecht voor jezelf kunt opkomen, niet goed met je gevoelens kunt omgaan of moeilijke situaties mijdt

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>