Te gek om los te lopen?
Soms uit veiligheid voor de persoon zelf of uit veiligheid van anderen, kan iemand gedwongen worden opgenomen. Bijvoorbeeld wanneer iemand dreigt zelfmoord te plegen of als iemand extreem agressief is. Een gedwongen opname gebeurt in Nederland niet zomaar. Je kunt alleen gedwongen worden opgenomen als het echt niet anders kan. Als jezelf geen hulp wil zoeken en er ontstaat een gevaarlijke situatie, dan is een gedwongen opname soms mogelijk.
Lees hier de antwoorden op:
Wat is een gedwongen opname?
Een gedwongen opname wil zeggen dat je verplicht wordt opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis. Ook als je dat zelf niet wilt. Ook als je zelf vindt dat het niet nodig is. Een gedwongen opname gebeurt in Nederland niet zomaar. Daar gaat veel aan vooraf.
Mensen uit je omgeving maken zich ongerust over je. Je hebt psychiatrische problemen en zij vinden dat het niet goed met je gaat. Misschien zijn zij bang dat je jezelf of anderen iets aan zult doen. Je bent bijvoorbeeld erg in de war of je dreigt een einde aan je leven te maken. Misschien ben je agressief of ze kunnen geen contact met je krijgen.
Er is al van alles geprobeerd om te zorgen dat het beter met je gaat. Toch heeft dat niet geholpen. Je wil zelf geen hulp zoeken en er ontstaat een gevaarlijke situatie, dan is een gedwongen opname soms mogelijk.
Terug naar lijst
Wanneer kan ik gedwongen worden opgenomen?
De Wet Bopz bepaalt wanneer iemand tegen zijn zin opgenomen mag worden en aan welke regels hulpverleners zich dan moeten houden. De Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (BOPZ) regelt ook de rechtspositie van patiënten bij een gedwongen opname en tijdens hun verblijf in het ziekenhuis. Je kunt in Nederland alleen tegen je wil worden opgenomen als je een (door een psychiater vastgestelde) psychiatrische stoornis hebt en er sprake is van (dreigend) gevaar voor jezelf of voor anderen. Deze gevaarlijke situatie moet door de psychiatrische stoornis worden veroorzaakt. Natuurlijk wordt altijd eerst geprobeerd de gevaarlijke situatie op te lossen en op andere manieren hulp te bieden. Is er geen andere uitweg - en je wil jezelf niet vrijwillig laten opnemen dan is het mogelijk dat je gedwongen wordt opgenomen. Volgens de wet is (dreigend) gevaar:
- Het gevaar dat iemand zich van het leven dreigt te beroven of uzelf ernstig letsel zal toebrengen.
- Het gevaar dat iemand maatschappelijk ten onder gaat.
- Het gevaar dat iemand zichzelf ernstig zal verwaarlozen.
- Het gevaar dat anderen agressief worden door iemands hinderlijke gedrag.
- Het gevaar dat iemand een ander van het leven dreigt te beroven of ernstig letsel zal toebrengen.
- Als de psychische gezondheid van een ander in gevaar komt.
Terug naar lijst
Wie vraagt een gedwongen opname aan?
Je ouders of iemand anders uit je omgeving kan hierom vragen. Zo’n opname kan worden aangevraagd bij de officier van justitie of via de behandelaar (bijvoorbeeld psychiater). De officier van justitie vraagt dan daarna formeel de machtiging aan bij de rechter waarmee je gedwongen opgenomen kan worden.
In speciale gevallen (bij acuut gevaar) kan ook de burgemeester de opdracht geven om je met spoed (binnen 24 uur) gedwongen te laten opnemen.
Terug naar lijst
Wie beslist er of ik gedwongen opgenomen moet worden? En wat gebeurd er dan precies met me?
Als je hoort dat je misschien gedwongen moet worden opgenomen, volgt eerst een uitgebreide procedure, waarna de rechter een beslissing neemt of het terecht is dat je gedwongen wordt opgenomen.
Als je 12 jaar of ouder bent, kun je dit verwachten: - Er wordt eerst door een onafhankelijke psychiater (dus iemand die jouw situatie niet kent) onderzocht of er inderdaad sprake is van (dreigend) gevaar, veroorzaakt door een psychiatrische stoornis.
- Daarna beslist de rechter of het terecht is dat je gedwongen wordt opgenomen. Hij roept je daarom op voor een hoorzitting. Een advocaat zal je juridisch bijstaan (deze hoef je niet te betalen). Bij de hoorzitting zijn meestal ook aanwezig: de psychiater die de verklaring heeft opgesteld, jouw psychiater of huisarts, en soms ook familieleden (als je jonger bent dan 16 jaar zijn je ouders of voogd altijd aanwezig), getuigen en deskundigen.
Je kunt de rechter vragen om naar familie, deskundigen of getuigen te luisteren die jouw kant van het verhaal belichten. - Je krijgt een kopie van alle stukken. Deze worden ook verstuurd naar het ziekenhuis (zodra dat bekend is), je advocaat, je ouders of ander aangewezen familielid of betrokkene, degene die om de opname heeft gevraagd, je huisarts en je behandelaar (bijvoorbeeld je psychiater).
- Als de rechter vindt dat je gedwongen moet worden opgenomen, dan zal dit binnen twee weken na de uitspraak van de rechter uitgevoerd worden.
- Afhankelijk van de situatie waarin je je bevindt, ga je dan zelf (alleen, met familie of andere betrokkenen) naar het ziekenhuis, of komt er een ambulance bij je langs om je naar het ziekenhuis te brengen. Als je je verzet tegen de opname, dan zal de politie het ambulancepersoneel helpen om te zorgen dat je wordt opgenomen.
- Tot ongeveer 17 jaar, soms zelfs tot 21 jaar, ga je niet naar een gewoon psychiatrisch ziekenhuis, maar naar een kinder- en jeugd psychiatrisch ziekenhuis. Er gelden dezelfde regels als in de volwassen psychiatrie, maar er wordt extra rekening gehouden met je leeftijd en situatie. Er zijn verschillende afdelingen en leeftijdsgroepen: tot 6 jaar, van 6 tot 12 jaar en van 12 tot 18 jaar. Dat kan per ziekenhuis ook iets verschillen.
Spoedopname (binnen 24 uur opgenomen)Als er sprake is van een onmiddelijk dreigend gevaar, kan je ook met spoed gedwongen worden opgenomen. Een psychiater of andere arts (meestal van de acute dienst van de Riagg) komt bij je langs. De psychiater kijkt of er een acute gevaarlijke situatie is. De burgemeester van de gemeente waar je op dat moment bent, geeft formeel de opdracht tot een spoedopname. Vervolgens word je binnen 24 uur opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis. De opname zelf verloopt net zoals hierboven vermeld is. De rechter komt voor de hoorzitting naar het ziekenhuis toe en beslist binnen drie werkdagen na je opname of de spoedopname terecht is. Als dit niet zo is, mag je naar huis.
Terug naar lijst
Telt mijn mening ook?
Opname volgens de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (BOPZ) kan als je 12 jaar of ouder bent. Bij kinderen en jongeren is de mening van de ouders of voogd erg belangrijk, maar de wet geeft kinderen/jongeren zelf ook bepaalde rechten. Tot 12 jaar: Een minderjarige, jonger dan 12 jaar, kan alleen met toestemming van ouders of voogd worden opgenomen. Tot 12 jaar geldt alleen de wil van je ouders of je voogd, een kind jonger dan 12 jaar dat weg wil lopen kan dus worden tegengehouden. Het kan dan gebeuren dat je als kind ‘vrijwillig’ wordt opgenomen terwijl je zelf niet wilt. Van 12 tot en met 16 jaar: Nu telt behalve de wil van je ouders of voogd ook jouw wil voor opname. Als je ouders of voogd willen dat je opgenomen wordt of langer opgenomen blijft en jij wilt dat niet, dan zal de rechter beslissen of een gedwongen opname terecht is. Je krijgt een advocaat die aan jouw kant staat en je juridisch ondersteunt. De rechter luistert naar jou en naar je ouders of voogd, behandelaar en andere betrokkenen en beslist wat er moet gebeuren. Ouder dan 16 jaar: Als je ouder bent dan 16 jaar en je wilt niet opgenomen worden of niet opgenomen blijven terwijl je arts of hulpverlener vindt dat je een (dreigend) gevaar bent voor jezelf of voor anderen, geldt hetzelfde als bij volwassenen. De rol van je ouders is nu veel minder.
Terug naar lijst
|
