Angst, dwang en fobie

Vraag: Ik dwing mijzelf om bepaalde handelingen te doen, hoe komt dit?

Vroeger had ik er ook een tijdje last van. Ik weet niet wat het is. Als ik iets met mijn linkerhand doe dan moet ik het ook met mijn rechter doen. Maar als ik het dan met mijn rechter hand heb gedaan, moet ik het ook weer met mijn linker doen. Bijvoorbeeld als ik iets oppak, of de hond van de buren aai. Het gaat vanzelf, ik weet niet hoe het komt, maar als ik het niet doe, dwing ik mij om het toch te doen. Ik weet dat het zinloos is, maar toch blijf ik het doen. Hoe komt dit? Heeft dit een naam?

Groetjes
Lisa, 16 jaar

Antwoord

Het gedrag dat je beschrijft, noemt men dwanghandelingen. Dwanghandelingen komen voor bij dwangstoornissen. 
Een dwangstoornis wordt ook wel een obsessieve compulsieve stoornis genoemd.
Iemand met een dwangstoornis heeft last van obsessies (dwanggedachten) en compulsies (dwanghandelingen). Bij obsessies hebben mensen sterke opdringende gedachten of beelden, die angst oproepen. Als reactie – om deze angst te verminderen - ontstaan compulsies: dwanghandelingen of regels die steeds uitgevoerd moeten worden. Bijvoorbeeld extreem vaak je handen wassen of in jouw geval dingen een aantal keren herhalen.

Ik raad je aan om naar je huisarts te gaan. Hij zal onderzoeken er bij jou misschien sprake is van een dwangstoornis. Hij zoekt naar mogelijke oorzaken van je gedrag en vraagt naar de mate waarin het je dagelijkse bezigheden belemmert. Ook bekijkt hij of je klachten misschien veroorzaakt worden door een lichamelijke stoornis of door andere psychische problemen.  

Vraag: Ik heb al een tijdje last van hevige spanningen. Kan dit komen doordat ik gebeurtenissen in mijn jeugd niet goed verwerkt heb?

Ik heb al een tijdje last van hevige spanningen en ik weet niet hoe dat komt. Soms voel ik me heel erg gespannen, dan krijg ik een hele snelle hartslag en voel ik me niet lekker. Ook heb ik vaak het gevoel dat mensen heel erg op me letten. Daardoor gedraag ik me raar en ben ik geïrriteerd. Voor veel situaties ben ik gespannen. Misschien dat ik bepaalde gebeurtenissen in mijn jeugd niet goed heb verwerkt. Kunnen julie mij hierop antwoord geven?

Raymond, 19 jaar

Antwoord

Angststoornissen worden veroorzaakt door een combinatie van biologische, sociale en psychische factoren. Het is dus mogelijk dat jouw angsten voortkomen uit gebeurtenissen uit je jeugd, waarvan je niet goed weet hoe je ze kunt verwerken.
De klachten die jij beschrijft: spanningen, hartkloppingen, je misselijk voelen en snel geïrriteerd raken, zijn verschijnselen van angst en paniek.
Er zijn manieren om zelf iets tegen je angst te doen. Door te leren ontspannen, gezond te leven, vrienden op te zoeken en leuke dingen te doen. Meer informatie hierover vind je in het Zelfzorgboek Angsten en Fobieën, of neem contact op met de Angst Dwang en Fobie Stichting.

Maar als je er zelf niet meer uitkomt is het raadzaam om naar je huisarts te gaan. Hij kan besluiten om je door te verwijzen naar een hulpverlener die geschoold is op het gebied van psychische problemen.
Een angsttoornis is goed te behandelen. Er zijn verschillende therapieën waarbij je leert je gedrag en denken te veranderen, zodat je makkelijker met je spanningen kunt omgaan. De arts kan ook besluiten om je te behandelen met medicijnen.

Vraag: Ik wordt nerveus bij mensen die ik niet ken.

In een grote groep mensen die ik niet ken, weet ik niet goed tegen wie, en wat ik moet zeggen. Ik word dan heel nerveus. Straks als ik ga studeren kom ik dus in zo'n situatie. Hebben jullie misschien tips hoe ik hiermee het beste kan omgaan?

Antwoord

Veel jongeren vinden het moeilijk om een gesprek te beginnen met een onbekende en deze voort te zetten, of durven niet hun mening te geven, of weten niet hoe ze het beste met kritiek kunnen omgaan. Deze vaardigheden zijn tijdens je studietijd belangrijk. Daarom worden er op diverse scholen MBO/HBO of WO assertiviteitstrainingen gegeven, waar je leert beter voor jezelf op te komen.
Iedere school heeft een afdeling Studiebegeleiding of een Advies/Informatiecentrum. Op deze afdeling werken bijvoorbeeld studiebegeleiders, vertrouwenspersonen en studentenpsychologen. Hier kun je vragen of jouw school ook een assertiviteistraining voor studenten organiseert. Deze trainingen zijn doorgaans gratis. Als jouw school deze training niet organiseert, kunnen ze je misschien adressen geven bij jouw in de buurt waar deze trainingen wel gegeven worden.